خدمات اخذ ایزو (ISO) و گواهینامه های بین المللی نفت و گاز و پتروشیمی و انرژی

درحال حاضر هیچ موضوعی بیشتر از بحث انرژی و تغییرات اقلیمی نقل محافل نیست. از قیمت حامل های انرژی گرفته تا تغییرات آب و هوایی، انرژی، موضوع دائمی مباحث، مناظرات و اخبار است. علاوه بر این تقریبا تمام بخش های جامعه درگیر این موضوع هستند. چه خانه داران، چه سیاستمداران و مبتکران دولتی، و چه تجارت هایی که در پی کاهش اثرات گلخانه ای خود هستند همگی نقش خود را در این امر ایفا می کنند.

یک حرکت روبه رشد، استفاده از سیستم مدیریت بین المللی به عنوان ابزاری برای ارتقای بهره وری و کارآیی سازمانی است. استانداردهای محصول مدت زیادی است که وجود دارند، اما استفاده از استانداردهای بین المللی برای مدیریت نحوه عملکرد یک سازمان (و نه فقط ماهیت محصول آن) درحال رشد بوده است.

ایزو به دلیل مجموعه استانداردهای معروف سیستم مدیریت کیفیت (سری ایزو 9000) و زیست محیطی (سری ایزو 14000) در جهان شناخته شده است. هر دوی این استانداردها پیشرفت ها و تاثیرات موفقی داخل سازمان ها در سرار دنیا ایجاد کرده اند.

اکنون ما شاهد افزایش علاقه نسبت به مدیریت کارآمد انرژی و رشد استفاده از استاندارد های سیستم مدیریت بین المللی هستیم. بنابراین واضح است که زمان برای حضور و بروز یک استاندارد سیستم مدیریت انرژی فرا رسیده است. مدیریت انرژی موثر نه تنها بخاطر داشتن پتانسل ویژه در صرفه جویی انرژی، بلکه بدلیل نقش آن در کاهش گازهای گلخانه ای  (GHG) دارای الویت است.

سازمان ایزو دریافته موضوع مدیریت انرژی جزء پنج حوزه پر اهمیت است که نیاز تهیه و ترویج استانداردهای بین المللی برای آن وجود دارد. این نیاز توسط چندین کشور نیز مشاهد گردید، کشورهایی مانند چین، ایرلند، جمهوری کره، ایالات متحده، و اتحادیه اروپا. مشخصا اولین استفاده کنندگان اصلی از چنین استانداردی صنایع خواهند بود. مزایای این استاندارد بی شمارند، افزایش بهره وری انرژی در بلند مدت تا بیش از 20% در تاسیسات صنعتی از جمله ی این مزایا است.

چرا به یک استاندارد جدید احتیاج است؟

این استاندارد با فراهم ساختن استراتژی های مدیریتی و فنی برای سازمان ها و شرکت ها بهره وری انرژی را افزایش، هزینه ها را کاهش، و عملکرد زیست محیطی را ارتقا می دهد. بدلیل کاربری وسیع درسراسر بخش های اقتصادی ملی، این استاندارد خواهد توانست بر بیش از 60% تقاضای انرژی در جهان تاثیر بگذارد. این استاندارد گرچه در اصل برای صنایع تهیه شده، اما برای انواع سازمان ها که قصد مدیریت موثر مصرف انرژی خود را دارند قابل کاربرد است.

این استاندارد با ارائه چارچوبی آشنا برای شرکت ها و سازمان ها به ادغام موضوع بهره وری انرژی در عملکرد مدیریتی آنها کمک می کند. سازمان های بین المللی به یک استاندارد واحد و هماهنگ برای پیاده سازی دسترسی خواهند داشت، همراه با یک متد شناسی منطقی و پایدار برای شناسایی و اجرای بهره وری انرژی.

این استاندارد همچنین موارد زیر را محقق می سازد:

  • کمک به سازمان ها در استفاده بهتر از منابع انرژی موجود
  • ارائه راهنمایی درباره سنجش، مستندسازی، و گزارش دهی درباره ارتقا بهره وری انرژی و تاثیرات آن در کاهش انتشار گازهای گلخانه ای
  • ایجاد شفافیت و تسهیل ارتباطات در امر مدیریت منابع انرژی
  • بهبود عملکرد مدیریتی و تقویت رفتارهای مثبت در زمینه مدیریت انرژی
  • کمک به تاسیسات در ارزیابی و اولویت بندی اجرای فناوری های جدید برای بهره وری انرژی
  • فراهم سازی یک چارچوب برای ارتقا بهره وری انرژی از طریق زنجیره تامین
  • تسهیل مدیریت انرژی در بحث پروژه های کاهش انتشار گازهای گلخانه ای
  • قابلیت ادغام و یکپارچه سازی با سایر سیستم های مدیریت سازمان (زیست محیطی، ایمنی و بهداشت).

صنعت نفت، گاز و پتروشیمی را میتوان جزئی از مهمترین و با ارزش ترین دارایی تمامی صنایع در جهان دانست. شاید بتوان گفت صنعت نفت،‌گاز و پتروشیمی از جمله صنایعی است که حتی از ریسک های جزئی آن نیز نمی بایست چشم پوشی نمود، چنانچه شاهد بوده ایم که این گونه چشم پوشی ها هزینه های گزافی شامل هزینه های مالی و مهم تر از آن هزینه های جانی و ایجاد خطرات زیست محیطی ، ایمنی و بهداشت حرفه ای را به سازمان ها تحمیل نموده اند.

از جمله می توان به حادثه ای که برای شرکت نفت بریتانیا رخ داد اشاره نمود پس از انفجار سکوی نفتی دیپ واتر هورایزون تحت مسؤلیت شرکت نفت بریتانیا در تاریخ 20 آوریل 2010 لکه نفتی خلیج مکزیک بوجود آمد، در پی این حادثه ۱۱ نفر از کارگران سکوی شرکت نفت بریتانیا ناپدید گردیدند ( هزینه جانی)، ارزش سهام این شرکت در 9 روزکاری بعد از حادثه 22درصد کاهش یافت( هزینه مالی)، همچنین نفت آزاد شده در آبهای خلیج، باعث آسیب رسیدن و ایجاد آلودگی در آبهای منطقه ماهیگیری و سایر مناطق محیط زیستی گردید (هزینه زیست محیطی).

صنعت نفت شاخصی بارز از توان صنعتی و قدرت استراتژیک کشور ایران است و تحقیقات و سرمایه گذاری در این صنعت بر چرخش و حرکت سایر صنایع تاثیر مستقیم می گذارد و در نتیجه رشد این صنعت می تواند مقدمه ای بر بهبود و تعالی صنایع دیگر باشد.
آنچه که سرآمدی مدیریت را در جذب سرمایه گذاری های ملی و بین المللی افزایش می دهد تلاش در استفاده از عوامل کلیدی موفقیت و تمایز اساسی در ساختار این مدیریت با سایرین و وجود یک زبان مشترک و قابل اطمینان برای دریافت و استفاده از تکنولوژی برتر و انجام به موقع تعهدات می باشد که این امر با بهره گیری از یک نظام و سیستم مدیریت کیفیت با گرایشات خاص صنعت نفت، گاز و پتروشیمی قابل اجرا در تمامی ممالک و فرهنگ ها خواهد بود.
ایزو(ISO) مخفف عبارت International Organization for Standardizatio به مفهوم سازمان بین‌المللی برای استانداردسازی است.این سازمان بین‌الملی متشکل از یک شبکه از مؤسسات استاندارد ملی در کشورهای مختلف دنیا است،که بر پایه یک مرکز در هر کشور و یک مرکز اصلی در شهر ژنو (سوئیس) فعالیت می‌کند. امروزه رعایت استانداردهای ایزو در تولید و عرضه محصولات و خدمات از چنان اهمیتی برخوردار است که در عرصه تجارت جهانی، استاندارد‌های ایزو شرط اولیه در داد و ستدهای بین‌المللی قرار گرفته است.

پیاده سازی سیستم مدیریت کیفیت در مدیریت اکتشاف، راهگشای تفکر سیستمی مبتنی بر بهبود مستمر فرایندهای کاری و پویایی مدیریت اکتشاف است تا از این رهگذر علاوه بر حذف دوباره کاری ها ، وظایف و هویت سازمانی کارکنان به طور شفاف تر مشخص شود و با جایگزینی ساختار وظیفه ای ، کارکنان با دیدی جامع و سیستماتیک از تاثیر و تاثر فرایندها و اهمیت عملکرد خود در بهبود مستمر عملکردشان آگاهی یابند.
احساس نیاز سازمان به بهره گیری از سیستمهای نوین و همچنین توجه بهینه بر اصول مدیریت شامل:

اصل اول – تمرکز بر مشتری
اصل دوم – رهبری
اصل سوم – مشارکت کارکنان
اصل چهارم – رویکرد فرایندی
اصل پنجم – رویکرد سیستمی به مدیریت
اصل ششم – بهبود مستمر
اصل هفتم – تصمیم گیری بر مبنای واقعیت ها
اصل هشتم – ارتباط سودمند و دوطرفه با تامین کنندگان

مدیریت اکتشاف را بر آن داشت تا انگیزه خود را تحقق بخشد.

 استاندارد ایزو 9001

استاندارد ایزو 9001 چیست؟

استاندارد  ایزو 9001 را استاندارد سیستم مدیریت کیفیت می نامند، بدین معنی که این استاندارد به دنبال ایجاد سیستمی است که کیفیت را در سراسر سازمان مدیریت کند.

همانطور که می دانید، معنای مدیریت را برنامه ریزی، کنترل، هدایت و نظارت می دانند و در ایزو 9001 قرار است این اقدام ها با رویکرد کیفیت انجام شود.

هدفی که در متن استاندارد 9001 وجود دارد، این است که سازمانی که این استاندارد را پیاده سازی و اجرا می کند، متعهد شود محصولی تولید کند که ثبات کیفیت داشته باشد. یعنی اگر محصول درجه 2 تولید می شود، این محصول به درجه 3 تنزل نداشته باشد.

از مواردی که در ایزو 9001 بسیار حائز اهمیت است، تفکر سیستمی و رویکرد فرآیند است. این استاندارد سازمان را در قالب یک سیستم می بیند و با نگاه فرآیندگرا به سازمان سعی می کند، ارتباط مطلوبی را بین واحدهای سازمان ها ایجاد کند تا علاوه بر بهبود ارتباطات سازمان و کیفیت این ارتباطات، بتوان محصول و خدمات بهتری را نیز به مشتری ارائه کرد.

همچنین استاندارد ایزو 9001 با ایجاد الزاماتی در مستندسازی سازمان، سعی در ایجاد نظم می کند. لازم است سازمان ها فرآیندها و اقداماتی که بر رضایت مشتری و تولید محصول باکیفیت تاثیر می گذارد را مکتوب کند و برای آن روش های مشخصی را بنویسد تا سازمان بتواند محصولی با کیفیت یکسان تولید کند.

اما روند شکل گیری و نگارش این استاندارد به شرح زیر می باشد:

– در سال 1979 كميته فنی TC 176 سازمان بين المللی استاندارد (ISO.org) به نام «كميته تضمين كيفيت و مديريت كيفيت» تشكيل گرديد.

– در سال 1987 اولین نسخه استاندارد منتشر شد که تنها مفاهیمی در مورد محصول، کیفیت، مشتری و… را بیان می کرد و قابلیت اجرا و پیاده سازی در سازمان ها را نداشت. (امروزه آن را بعنوان ایزو 9005 که یکی از خانواده های ایزو 9001 می باشد می شناسیم)

– در سال 1994 الزامات اجرایی استاندارد تدوین و تصویب شد، این الزامات شامل 20 بند بودند. در آن زمان سازمانی که در حوزه فعالیت خود بند طراحی را نداشت (محصول جدید طراحی نمی کرد) استاندارد ایزو 9002 و سازمانی که در حوزه طراحی نیز فعال بود ایزو 9001 را دریافت می کرد. که البته از سال 2000 دیگر استاندارد ایزو 9002 منسوخ شده و دیگر استفاده نمی شد. (اگر دید بر روی محصولی زده است دارنده استاندارد ایزو 9002 بدانید این محصول حداقل از سال 2000 تاکنون گواهینامه های خود را تمدید نکرده است و عملا ایزو ندارد یا بسته بندی های آن مربوط به قبل از سال 2000 می باشد)

– در سال 2000 الزامات استاندارد به 8 بند کاهش یافته و رویکرد فرآیندی را مد نظر قرار داد. رویکردی که استاندارد ایزو 9001 را به سیستم و رویکرد تیمی نزدیک تر کرد و این رویکرد تغییر بزرگ و جذابی در استاندارد بود.

– در سال 2008 نیز تغییرات جزئی و اجمالی در متن استاندارد انجام شد که البته تغییری در اصل استاندارد ایجاد نشد. برخی از این تغییرات مواردی همچون انتخاب نماینده مدیریت از بین مدیران، تاکید بیشتر بر روی برون سپاری، صلاحیت کارکنان و موارد اینچنینی بود.

– در سال 2015 پس از صحبت های مختلف در خصوص تغییرات استاندارد، بالاخره استاندارد مجددا ویرایش خورد و در آن تغییرات عمده ای ایجاد شد، بندهای استاندارد به 10 بند تغییر کرد، نگرش و تفکر مدیریت ریسک، مدیریت دانش، برنامه ریزی استراتژیک و تحلیل محیط های سازمانی و موارد دیگر به استاندارد اضافه شد و البته مفاهیمی چون نماینده مدیریت، نظامنامه کیفیت، اقدامات پیشگیرانه و مواردی دیگر از این استاندارد حذف شدند.

استاندارد ایزو 10001

استاندارد ایزو 10001 چیست؟

حفظ سطح بالایی از رضایت مشتری برای بسیاری از سازمان ها چالش بزرگی است. یک راه برای روبرو شدن با این چالش تقریر و استفاده از منشور رضایت مشتری است. منشور رضایت مشتری متشکل از قول ها و تمهیدات مرتبطی است که مواردی مانند تحویل محصول، برگشتی های محصول، نحوه عمل در خصوص اطلاعات شخصی مشتریان، آگهی کردن و احکامی در خصوص اوصاف خاصی از یک محصول یا عملکرد آن را مطرح میکند. منشور رضایت مشتری میتواند بخشی از رویکردی اثربخش برای مدیریت شکایات باشد. این امر دربرگیرنده موارد زیر است:

الف)    پیشگیری از شکایات به وسیله استفاده از یک منشور اجرایی مناسب
ب)    رسیدگی به شکایت های درونی، برای مثال وقتیکه بیانیه های نارضایتی دریافت میشود
ج)    حل و فصل اختلافات برون سازمانی، وضعیت هایی که درآنها اختلافات را نتوان به شکلی رضایت بخش در درون سازمان حل و فصل کرد.
این استاندارد ملی برای کمک به سازمان در تعیین اینکه تمهیدات منشور در خصوص رضایت مشتریانش نیازها و خواسته های مشتری را برآورده میکند و اینکه رضایت مشتری در منشور دقیق بوده و گمراه کننده نباشد، راهنمایی را فراهم می نماید. استفاده از آن میتواند:

–    روش های منصفانه معامله و اعتماد مشتری را افزایش دهد
–    درک مشتری را از آنچه که میشود از سازمان در مورد محصولاتش و روابطش با مشتری انتظار داشت، بهبود دهد، در نتیجه احتمال سوء تفاهم ها و شکایات کاهش می یابد
–    نیاز به مقررات جدید برای جهت دادن به رفتار سازمان در مورد مشتریاش را بالقوه کاهش می دهد.

این استاندارد ملی با استانداردهای ایران – ایزو 10002 و ایزو 10003 سازگار است. این سه استاندارد را میتوان به طور مستقل یا در پیوست با یکدیگر استفاده کرد. این استاندارد ملی، استاندارد ایران ایزو 10002 و استاندارد ایزو 10003 وقتیکه با هم استفاده شوند، میتوانند قسمتی از چارچوبی وسیع تر و منسجم برای بالا بردن رضایت مشتری از طریق منشور، رسیدگی به شکایات و حل و فصل اختلافات باشند.

استاندارد ایزو 10002

آشنایی با استاندارد ایزو ISO 10002

استاندارد ایزو 10002 یک راهنمای عمومی و از خانواده ایزو 9000 می باشد که برای طراحی، برنامه ریزی و اجرای فرآیندی اثربخش و كارا در مورد رسیدگی به شكایات مشتریان تدوین شده است.

همانطور که می دانید رسیدگی به شکایات مشتریان در استاندارد ایزو 9001 الزام می باشد و استاندارد ایزو 10002 راهنمایی برای رسیدگی سیستماتیک به شکایت مشتریان می باشد.

این استاندارد دارای 8 بند می باشد و گام های رسیدگی به شکایات مشتریان را بخوبی تشریح می کند.

برخی از الزام های این استاندارد موارد ذیل می باشد:

  • مشخص بودن مسئول فرایند رسیدگی به شکایات مشتریان.
  • مشخص بودن کانال های ارسال و دریافت شکایات مشتریان
  • دسترس پذیری یعنی همة شكایت كنندگان به آسانی به فرآیند رسیدگی به شكایات اطلاعات کافی با جزئیاتی درباره چگونگی اقدام در مورد شكایت و حل آن دسترسی داشته باشند.
  • اعلام وصول شکایت بلافاصله پس از دریافت آن به مشتری شاکی
  • رایگان بودن فرآیند شکایت (در برخی از سازمان های دولتی مشاهده می شود برای دریافت شکایت هزینه دریافت می شود)

استاندارد در سال 2004 تدوین و در سال 2014 ویرایش و تبدیل به ISO 10002:2014 شد و البته تغییرات قابل توجهی نسبت به ورژن قبلی ندارد.

این استاندارد یک راهنمای کاربردی برای سازمان های مشتری مدار می باشد که بوسیله آن می توانند یک فرآیند اثربخش و مطلوب در زمینه دریافت شکایات مشتریان ایجاد کنند و نگذارند مشتریان شاکی شکایت های خودشان را بجای ارائه در سازمان به انسان های بیرون از سازمان بگویند.

این استاندارد هم مانند دیگر استاندارد های راهنما برای صدور گواهینامه تدوین نشده است اما سازمان هایی که الزامات این استاندارد را اجرا کنند می توانند از شرکت های صدور گواهینامه تاییدیه دریافت نمایند.

استاندارد ایزو  ISO 10006

این استاندارد بین المللی راهنمایی هایی برایمدیریت کیفیت پروژه ها ارائه می نماید. این استاندارد اصول و سرمشق هایی برای استقرار مواردی که در دستیابی به اهداف کیفی پروژه ها اهمیت داشته و بر آن تأثیر گذار هستند، بیان می کند. این استاندارد مکمل خطوط راهنمای ارائه شده در ISO 9004 می باشد.

این خطوط راهنما برای مخاطبان گسترده ای فراهم شده است.این خطوط برای پروژه هایی که می توانند شکل های متنوعی از کوچک تا بسیار بزرگ، ساده تا پیچیده، یک پروژه یا قسمتی از یک برنامه یا مجموعه ای از پروژه ها به خود بگیرند، بکار گرفته شود. قصد این استاندارد بر آن است که این خطوط توسط افرادی که در مدیریت پروژه تجربه داشته و به اطمینان از اینکه سازمان آنها در بکارگیری سرمشق های ارائه شده در خانواده استانداردهای ISO9000 ، نیاز دارند و همچنین افرادی که در مدیریت کیفیتتجربه داشته و ملزم به تعامل با سازمان های پروژه در بکارگیری آن دانش و تجربه در پروژه هستند،

مشخص شده دو جنبه برای بکارگیری مدیریت کیفیت در پروژه وجود دارد: یکی فرآیندهای پروژه و دیگری محصول پروژه.بروز خطا در برآورده سازی هر یک از جنبه ها، می تواند تأثیرات قابل توجهی بر روی محصول، مشتری و سایر طرف های ذینفع، و مجری داشته باشد.

استاندارد ایزو ۱۰۰۰۶ توسط کمیته فنی ۱۷۶ سازمان بین المللی استاندارد، مدیریت کیفیت و تضمین کیفیت- زیر کمیته ۲- سیستم های کیفیت در سال ۲۰۰۳ انتشار یافته است. اولین ویرایش این استاندارد در سال ۱۹۹۷ انتشار یافت. ویرایش دوم آن که به صورت فنی بازنگری شده است، ویرایش اول را لغو کرده و جایگزین آن شده است.

این ویرایش به دنبال گسترش تطبیق ایزو ۱۰۰۰۶ با استانداردهای بین‌المللی سری ایزو ۹۰۰۰ بوده و شامل مطالب جدیدی در خصوص اصول مدیریت کیفیت آنها است.

استاندارد ایزو 10377

استاندارد ISO 10377:2013

استاندارد ISO 10377:2013  در ۱۶ آوریل سال ۲۰۱۳ میلادی توسط سازمان استاندارد جهانی منتشر گردید، این استاندارد به عنوان یک راهنما برای ارزیابی تامین کنندگان و مدیریت ایمنی محصولات می باشد و شامل ارائه و معرفی مستندات و الزامات جهت ارزیابی ریسک محصول کارخانجات صنعتی می باشد.

به بیانی دیگر می توان گفت استاندارد ISO 10377:2013 الزامات زیر را معرفی می نماید

  • شناسایی، ارزیابی، کاهش و به حداقل رساندن خطرات
  • ارزیابی و مدیریت ریسک
  • ارائه دستورالعملی برای مصرف ایمن و دفع کردن محصول نامنطبق

استاندارد ISO 10377:2013  برای عرضه کنندگان، دستورالعملی کاربردی و جهانی را ارائه می دهد و ابزاری عملی  برای ارزیابی و کاهش خطرات بالقوه ایمنی قبل از ورود محصول به بازار می باشد. کمیته پروژه ISO/PC 243 این استاندارد  را تدوین نموده که ریاست آن را

الیزابت نیلسن (Elizabeth Nielsen) برعهده داشت.

استاندارد ایزو 10393

استاندارد ISO 10393:2013

آب بسیار داغ را داخل لیوان می ریزید و منفجر می شود. تلفن خود را به برق وصل می کنید و سیم معیوب باعث آتش سوزی می شود. خطاهایی که در طی فرایند تولید رخ می دهند یا تفاوت در آئین نامه ها می توانند منجر به تولید محصولاتی شوند که باید از بازار جمع آوری شده یا مصرف کنندگان را در معرض خطر قرار دهند. هرچه محصولاتی که در کشورهای دیگر تولید می شوند، راه خود را به قفسه های فروشگاه های محلی بیشتر باز کنند، اهمیت یکسان سازی رویه های مربوطه و اشتراک اطلاعات فراخوانی محصول که از طریق آن کشورها از مصرف کنندگان در جای جای جهان محافظت می نمایند،‌ بیشتر آشکار می شود.

به منظور حمایت از تلاش های کشورها در مسیر دستیابی به این هدف،‌ ایزو به تازگی استانداردی را منتشر نموده که به سازمان ها در متابعت از آیین کارهای هماهنگ شده در مواقع فراخوانی محصول، کمک می نماید:‌

استاندارد ISO 10393:2013، با عنوان فراخوانی محصولات مصرفی- دستورالعمل برای تامین کنندگان:

  • اقدامات مربوط به فراخوانی را در سراسر جهان همتراز می کند
  • یک زبان جهانی را برای فراخوانی محصول ارائه می نماید
  • مجموعه ای از دستورالعمل های رفتاری را برای کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه به صورت یکسان به وجود می آورد
  • از مصرف کنندگان حمایت می کند.

این استاندارد در ۲۱ دسامبر سال ۲۰۱۱ توسط سازمان جهانی استاندارد به ثبت برسد.

این استاندارد تحت عنوان مدیریت پاسخ به حوادث و یامدیریت بحران نامگذاری شده است ودر تمامی سازمان ها، کارخانجات دولتی و خصوصی می تواند پیاده سازی شود، به طورکلی اجرای الزامات این استاندارد می تواند باعث کاهش خطرات وصدمات جانی به پرسنل یک سازمان به هنگام بروز بحران شود.

به بیانی دیگر دراین استاندارد دستورالعمل و روش های اجرایی معرفی شده که می تواند ساختار سازمان را درمقابل حوادث کنترل نموده و از بروز مشکلاتی که می تواند یک سازمان را در مقابل خطرات و حوادث تهدید کند، جلوگیری نماید.همچنین استاندارد  ISO 22320 بیشتر بر تشخیص داده ها و اطلاعات عملیاتی و مدیریتصحیح آن ها تمرکز نموده است.

اجرای استاندارد ISO 22320 در سازمان می تواند باعث توسعه راه حل و همچنین نوآوری برای حل مشکلات در مواقع بحرانی شود.

استاندارد ایزو 14001

تعریف استاندارد ایزو 14001 چیست؟

استاندارد ایزو 14001 یا سیستم مدیریت زیست محیطی از استاندارد های محبوب سازمان بین المللی ایزو است که پس از استاندارد 9001 در بسیاری از سازمان ها استقرار یافته است.

این استاندارد که الزاماتی را برای حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از آسیب رساندن آلاینده های شرکت ها به محیط دارد، می تواند در تمام سازمان ها، چه تولیدی و چه خدماتی استقرار یابد.
این استاندارد همچنین می تواند پوشش دهنده بسیار خوبی به قوانین و مقررات دولتی درحوزه محیط زیست باشد، چرا که الزامات این استاندارد فراتر از قوانین و استانداردهای ملی است.

استاندارد ایزو 14001 در سال 2015 در راستای همسوتر شدن با استاندارد ایزو 9001:2015  تغییر ورژن یافت و سازمان ها از این پس باید ISO 14001:2015 را دریافت نمایند.

الزامات کلی استاندارد ایزو 14001 بر شناسایی عوامل آلوده گننده یا بقول استاندارد جنبه های زیست محیطی است. جنبه ها می تواند در هر عاملی که می تواند تاثیر بر محیط زیست بگذارد وجود داشته باشد که تاثیر جنبه را پیامد می نامند.

به عنوان مثال نشر در هوا، رها سازی در آب و استفاده از منابع طبیعی، نمونه ای از جنبه است اما پیامد نشر در هوا مرگ پرندگان می شود، پیامد رها سازی در آب مرگ آبزیان، اثرات سوء بر انسان ها و تخریب سفره های زیرزمینی است. پس همانطور که مشاهده نمودید هر جنبه می تواند دارای چندین پیامد باشد.

سازمان هایی که استاندارد ایزو 14001 را اجرا و پیاده سازی می نمایند باید جنبه ها و پیامدهای سازمانشان را شناسایی و اندازه گیری نمایند. اندازه گیری عوامل آلاینده مانند گازهای خروجی، پساب ها و … نیز در زمره الزامات ایزو 14001 می باشد

الزام دیگری که مهم می باشد شناسایی قوانین و مقررات ملی و الزام شده هر صنعتی می باشد که سازمان باید آن ها را شناسایی کرده و نحوه اجرای آن ها را نیز اثبات نماید.

استاندارد ایزو 14051

استاندارد ISO 14051:2011

این استاندارد در ۲۷ مارس سال ۲۰۱۱ میلادی توسط سازمان استاندارد جهانی به ثبت رسید.

بساری از کارخانجات صنعتی از هزینه های از دست رفته سازمانشان و ضایعات مربوط به سازمان بی اطلاعند، چون معمولا دستیابی به داده های مربوط به هزینه های سازمانی کاری سخت برای سازمان ها می باشد. اجراوپیاده سازی این استاندارد کمک خواهد کرد که کارخانجات بهتر بتوانند ، عواقب مالی و محیطی ناشی از مصرف مواد و انرژی در حین انجام کار را شناسایی نموده و آنها را بهبود دهند.

به بیانی دیگراستاندارد ISO 14051 یک سیستم مدیریت اطلاعات است که به نام (MFCA) یعنی مدیریت و محاسبه هزینه های تولید( مواد اولیه و انرژی) در کارخانجات می باشد و باعث می شود هزینه های سازمانی کمتر از دست رود و به دنبال آن ضایعات کارخانجات کاهش یابد که در نتیجه باعث پیشرفت و بهبود عملکرد زیست محیطی خواهد شد.

لازم به ذکر است MFCA به عنوان یک ایزار مناسب برای محاسبه مدیریت محیط زیست می باشد.

برای معرفی این استاندارد لازم است توضیحات مختصری رادرارتباط با مدل شش سیگما ارائه داده تا بتوانید این استاندارد جدید را بهتربشناسید.

شش سیگما یک ابزارمناسب جهت مدیریت، پیشرفت و توسعه کسب و کار می باشد، این متدولوژی دارای ۵ فاز(DMAIC)می باشد:

۱-    تعریف کردن DEFINE

۲-     اندازه گیری MEASURE

۳-     تجزیه و تحلیل    ANALYSE

۴-     توسعه و پیشرفت   IMPROVE

۵-     چک کردن CONTROL

این استاندارد الزامات و روش های را معرفی می کند که می تواند ۵ فازمعرفی شده در شش سیگما رابه بهترین نحو ممکن طرح ریزی نمود همچنین این استاندارد برای هر سازمان صنعتی و یا خدماتی (بزرگ و یا کوچک ) که در جستجوی بدست آوردن مزیت رقابتی نسبت به سایرسازمان ها هستند، کاربرد دارد.

پس می توان گفت اجرای این استاندارد در مدیریت و طرح ریزی پروژه شش سیگما می تواند بسیار موثرباشد.

استاندارد ایزو ISO 21500

ISO 21500:2012  سطح بالایی از مفاهیم و فرآیندهای عملی مدیریت پروژه را تشریح می نماید. مدیران پروژه ها ، از استاندارد راهنمای مدیریت پروژهISO 21500:2012 جهت بهبود موفقیت پروژه و دستیابی به نتایج کسب و کار استفاده می نمایند

مایلز شفرد، رئیس کمیته پروژه ISO که  استانداردایزو ۲۱۵۰۰ را توسعه داده است می گوید: ” ایزو ۲۱۵۰۰ ،  کارکنان هر سازمان را به درک این که چگونه نظم و انضباط را در یک محیط کسب وکار مجهز کرد قادر می سازد. وهمچنین به عنوان راهنمای اولیه برای فردی بدون دانشی عمیق از مدیریت پروژه استفاده می شود .”
مزایای استاندارد مدیریت پروژه ISO 21500 عبارتند از:
•انتقال دانش را بین پروژه ها و سازمان ها برای بهبود تحویل  پروژه ها تشویق می نماید
• افزایش انعطاف پذیری کارکنان مدیریت پروژه و توانایی آنها برای کار بر روی پروژه های بین المللی
• اصول جهانی مدیریت پروژه و فرآیندهارا فراهم می نماید

ISO 21500 برای اولین بار در یک خانواده از استانداردهای مدیریت پروژه برنامه ریزی شده  است
استاندارد مدیریت پروژه ایزو ۲۱۵۰۰ ، برای برقراری ارتباط بین استانداردهای بین المللی مانند ایزو  ۱۰۰۰۶ ، سیستم های مدیریت کیفیت – راهنمایی هایی برای مدیریت کیفیت در پروژه ها،  ایزو ۱۰۰۰۷، سیستم های مدیریت کیفیت – راهنمایی هایی برای مدیریت پیکربندی، ایزو  ۳۱۰۰۰ ، مدیریت ریسک – اصول و دستورالعمل ها، و برخی از استانداردهای بخش خاص در صنایعی مانند هوافضا و فناوری اطلاعات طراحی شده است.

استاندارد ایزو 22320

این استاندارد در ۲۱ دسامبر سال ۲۰۱۱ توسط سازمان جهانی استاندارد به ثبت برسد.

این استاندارد تحت عنوان مدیریت پاسخ به حوادث و یامدیریت بحران نامگذاری شده است ودر تمامی سازمان ها، کارخانجات دولتی و خصوصی می تواند پیاده سازی شود، به طورکلی اجرای الزامات این استاندارد می تواند باعث کاهش خطرات وصدمات جانی به پرسنل یک سازمان به هنگام بروز بحران شود.

به بیانی دیگر دراین استاندارد دستورالعمل و روش های اجرایی معرفی شده که می تواند ساختار سازمان را درمقابل حوادث کنترل نموده و از بروز مشکلاتی که می تواند یک سازمان را در مقابل خطرات و حوادث تهدید کند، جلوگیری نماید.همچنین استاندارد  ISO 22320 بیشتر بر تشخیص داده ها و اطلاعات عملیاتی و مدیریتصحیح آن ها تمرکز نموده است.

اجرای استاندارد ISO 22320 در سازمان می تواند باعث توسعه راه حل و همچنین نوآوری برای حل مشکلات در مواقع بحرانی شود.

استاندار ایزو 29001

استاندارد TS 29001 – مدیریت کیفیت در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

این استاندارد مقتضیات سیستم مدیریت کیفیت را برای طراحی، توسعه، تولید، نصب و خدمات محصول در صنایع نفت، پتروشیمی و گاز طبیعی تعریف می کند. این استاندارد که نتیجه مستقیم مشارکت بین ایزو و صنعت نفت و گاز بین المللی به رهبری موسسه نفت آمریکا (API) است، بویژه بر زنجیره تامین نفت و گاز تاکید دارد.
این استاندارد مبتنی بر ایزو 9001 بوده و مقتضایت مکمل را با تاکید بر جلوگیری از آلودگی و کاهش ضایعات در ارائه خدمات تعریف می کند. همچنین این استاندارد باعث هماهنگی جهانی شده و کیفیت تامین کالا و خدمات از تامین کنندگان را تضمین می کند. این استاندارد برای کلیه سازمان هایی که در زنجیره تامین صنعت نفت و گاز فعالیت می کنند مفید است. دریافت گواهینامه ایزو TS29001 استانداردسازی و بهبود در این بخش را تضمین می کند.

مزایای ایزو TS29001 :

  • دریافت گواهی برای افزایش قراردادها و موفقیت ها
  • نمایش تعهد به فعالیت بهتر صنعتی برای سهامداران
  • بهبود مدیریت ریسک و عملکرد
  • همراستا نمودن عملیات به منظور بهبود کیفیت و کاهش ضایعات
  • ارتباط بهتر، ارزیابی منظم و بهبود دائمی

استاندارد ایزو ISO 31000

سازمان ها با هرنوع و اندازه ای با دامنه ایی از ریسک هایی که ممکن است بر دستیابی آنها به اهدافشان تاثیر بگذارد. این اهداف ممکن است به دامنه ایی از فعالیت های سازمان از فعالیت های استراتژیک اولیه تا فعالیت های عملیاتی آن ، فرآیندها و پروژه ها مربوط باشد و بر حسب اثرات اجتماعی ، محیطی، تکنولوژی ، برآمدهای ایمنی و حفاظتی ، تجاری ، مالی و معیارهای اقتصادی در کنار اثرات گروهی ، فرهنگی ، سیاسی و اعتباری منعکس شود.

تمام فعالیت های یک سازمان که با ریسک همراه است باید مدیریت شود. فرآیند مدیریت ریسک به تصمیم گیری هایی کمک می نماید که همراه با در نظر گرفتن عدم قطعیت و امکان وقوع حوادث و رویدادهای (عمدی و غیر عمدی)آتی و اثرات آنها بر اهداف مورد توافق است.مدیریت ریسک دربردارنده ی روش های سیستماتیک و منطقی برای :

  • برقراری ارتباط و مشاوره در سرتاسر فرآیند
  • تدوین زمینه برای شناسایی، تحلیل ، ارزیابی و مواجهه با ریسک مربوط به هر فعالیت ، فرآیند ، عملکرد یا محصول
  • پایش و مرور ریسک ها
  • گزارش دادن و ثبت کردن نتایج به صورت مناسب می باشد.

مدیریت ریسک در واقع شناسایی ، ارزیابی و اولویت بندی خطرات است ، که به دنبال آن کمترین میزان خسارت و بیشترین زمان برای جلوگیری از وقوع خسارت را به همراه خواهد داشت . استاندارد ۳۱۰۰۰ ISO  نیز بر این موضوع تاکید دارد که شرکتی که این استانداردانعکاس نمونه های مناسب و متداول در انتخاب و استفاده از تکنیک های ارزیابی ریسک است و به مفاهیم جدید یا استنتاج شده ای که به سطح قابل قبولی از اجماع حرفه ای نمی رسد اشاره نمی کند.

استاندارد  ۳۱۰۰۰  میتواند در طول حیات یک سازمان و در مورد دسته وسیعی از فعالیتها از جمله فعالیتهای استراتژیک و تصمیم گیری ،عملیاتی ، فرایندی ، عملکردی، پروژه ای، تولیدی ، خدماتی، و مالی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین این استاندارد می تواند در مورد هر نوع ریسکی با انواع پیامدهای اعم از مثبت و یا منفی مورد استفاده واقع شود.اگرچه استاندارد ۳۱۰۰۰ نوعی خط مشی کلی و عمومی در مدیریت ریسک ارائه می کند ولی هدف آن یکسان سازی مدیریت ریسک در همه سازمانها نیست . طراحی و پیاده سازی برنامه های مدیریت ریسک و چارچوب های آن باید بر اساس نیازها و شرایط ویژه هر سازمان و یا اجتماع از نظر عملکردی، مالی ، عملیاتی ،پروژه ای ، ساختاری ، محتوایی و اهداف و مقاصد مورد نظر باشد.هدف این استاندارد هماهنگ کردن فرایندهای مدیریت ریسک در استانداردهای جهانی موجود وآتی می باشد.این استاندارد در واقع برای کمک به سازمانها  و شرکتها و دولتها به منظور تهیه برنامه های مدیریت ریسک متناسب با شرایط خودشان طراحی شده است. سازمان جهانی استاندارد توصیه کرده است که سازمان ها و جوامع باید تلاش نمایند تا این دستور العملها را به صورت بخشی از سیستم مدیریتی خود مورد استفاده قرار دهند ودر تهیه سیستم مدیریت ریسک خود همت گمارند . این استاندارد به سازمانها کمک میکند تا بتوانند در شرایط ریسکی برنامه ریزی  بهتری داشته و در صورت بروز حوادث به صورت بهتری نسبت به آنها واکنش نشان داده شده و در زمان کوتاه تری بهبود یابند.

استاندارد ایزو 45001

استاندارد ایزو 45001 – استاندارد ایمنی و بهداشت شغلی

28 آوریل، روز جهانی ایمنی و بهداشت در محل کار بود و یادآور آن که پیشگیری بهترین درمان حوادث محل کار است.

مراسم روز جهانی ایمنی و بهداشت در محل کار توسط سازمان بین ­المللی کار (IOL) برگزار شد و هدف آن افزایش آگاهی درباره اهمیت ایمنی و بهداشت شغلی و ایجاد فرهنگ پیشگیری در محل کار است.

هر سال بیش از دو میلیون و سیصد هزار نفر به دلیل حوادث مرتبط با شغل، جان خود را از دست می دهند و بیش از سیصد میلیون نفر نیز از این حوادث جان سالم به در می برند. وظیفه کار فرمایان و کارگران به طور یکسان بسیار بزرگ است، با این حال با اتخاذ سیستم های درست و فرایندهای جاری از وقوع بسیاری از این حوادث می توان جلوگیری کرد.

سازمان بین المللی ایزو گروهی از کارشناسان بهداشت و ایمنی شغلی (OHS) را به گرد هم آورده تا استاندارد جدیدی را تدوین نمایند. استاندارد ISO 45001 به سازمان ها کمک خواهد کرد تا عملکرد بهداشت و ایمنی و در نهایت حفظ جان افراد را بهبود بخشند.

استاندارد ISO 45001 ، بهداشت و ایمنی شغلی، الزامات مربوط به اجرای یک سیستم مدیریتی و چارچوبی برای کاهش ریسک آسیب و بیماری به کارکنان را ارایه می نماید. این استاندارد جایگزینی کاملا مطلوب برای استاندارد OHSAS 18001  خواهد بود و پس از معرفی سازمانها این استاندارد را پیاده سازی کرده و گواهینامه ISO 45001  را دریافت خواهند کرد.

با توجه بر اینکه بسیاری از سازمانها از استاندارد های ISO استفاده می کند لذا یکپارچگی و ادغام استاندارد ISO 45001 به عنوان یک ابزار ایمنی و بهداشت با دیگر استانداردها (علی الخصوص در سازمان های کوچک ) به مراتب راحت تر است.

همچنین انتظار می رود با استفاده از نام ISO بر آن ، اعتبار بیشتری به این استاندارد داده شده و پذیرش آن نیز گسترده تر شود.

با توجه به موارد مثبت اشاره شده در بالا و همچنین حضور گسترده شرکت کنندگان, احتمالا بهبود و توسعه این استاندارد به آسانی نبوده و شاهد مخالفت ها یا عدم پذیرش هایی نیز در این خصوص خواهد بود . اما امید است با توسعه افراد شرکت کننده در تدوین این استاندارد پیاده سازی و اجرای آن در هرکشور و هر سازمان با هر ابعادی آسان تر خواهد بود.

 

مزایای استفاده از استاندارد ISO 45001 :

سالانه نزدیک به 3/2 میلیون نفر  در سراسر دنیا به علت حوادث و یا بیماریهای مرتبط با شغل کشته می شوند . لذا استقرار موثر و قوی این استاندارد ها  ریسک بروز خطرات را کاهش  و در نتیجه حوادث و بیماریهای مرتبط با شغل را کاهش می دهد.

همچنین علاوه بر کاهش هزینه های مرتبط با بیمه ، و یا دیه ها در این خصوص برای سازمانها ، به علت توجه به نیازها و احتیاجات افراد ، فرهنگ سازمانی مثبتی در سازمان ایجاد می شود.

استاندار ایزو  ISO 50001

کاهش مصرف انرژی و بهبود بهره وری انرژی در خط مقدم برنامه جهانی تغییر آب و هوا قرار دارند ISO 50001، استاندارد بین المللی استاندارد برای بهبود عملکرد انرژی، در سال 2018 به روز شده است.

مصرف انرژی در حال افزایش است، به رغم این واقعیت که حدود 60 درصد از گازهای گلخانه ای جهان را به خود اختصاص می دهد. در عین حال، بیش از یک میلیارد نفر هنوز به برق دسترسی ندارند و بسیاری دیگر بر انرژی مضر و آلاینده تأکید دارند.

پس جای تعجب نیست که رسیدگی به کارآیی انرژی و چالش های تغییر آب و هوا، بخش مهمی از 17 اهداف توسعه پایدار در برنامه 2030 سازمان ملل متحد است.

ISO 50001: 2018، سیستم های مدیریت انرژی – مورد نیاز با راهنمایی برای استفاده، عملکرد انرژی سازمان ها را در سال 2011 برای اولین بار در سال 2011 به چاپ رساند و به آنها ابزار استراتژیک برای استفاده از انرژی خود را به طور موثر را ارائه نمود.

این استاندارد یک چارچوب برای مدیریت عملکرد انرژی و پرداخت هزینه های انرژی را فراهم می کند و در عین حال که به شرکت ها کمک می کند تا تاثیرات زیست محیطی خود را در کاهش اهداف تولید خود کاهش دهند.

ایزو 50001 به تازگی تجدید نظر شده است و برای مبارزه با چالش های انرژی جهان موثرتر شده است. رولاند ریسر، رئیس کمیته فنی ISO که استاندارد را تدوین کرده است ، گفت که نسخه جدید ویژگی های شرایط و تعاریف به روز شده و روشن تر شدن مفاهیم انرژی خاصی را ارائه می دهد.

او اضافه کرد: “تأکید قوی بر نقش مدیریت ارشد نیز وجود دارد، زیرا این امر برای ایجاد تغییر فرهنگ سازمانی مهم است.”

هم اکنون این استاندارد با الزامات ISO برای سایر استانداردهای سیستم مدیریت مطابقت دارد، و آن را آسان تر برای ادغام در سیستم های مدیریت موجود سازمان می کند.”

ISO 50001 از زمان انتشار آن هفت سال پیش به طور فزاینده ای اهمیت یافته است. در اواخر سال 2016، مجموع 20 216 گواهینامه ISO 50001 صادر شد، که نشان می دهد که گواهینامه های استاندارد در این سالها 69 درصد افزایش یافته است.

ISO 50001: 2018 توسط کمیته فنی ISO / TC 301، مدیریت انرژی و صرفه جویی انرژی تهیه شده است، دبیرخانه آن توسط مشترک ANSI، عضو ISO برای ایالات متحده آمریکا و SAC، عضو ISO برای چین، برگزار می شود.

گواهینامه HSE

با توجه به حجم بالای سرمایه گذاری در  صنایع  نفت ، گاز و پتروشیمی و خطرات بالقوه ای که این بخش ازصنایع برای مردم و محیط زیست دارد به منظور جلوگیری از وقوع حوادث و جرایم و به علت حساسیت دولتها و مردم بر روی مسئله ایمنی و حفظ محیط زیست ،‌ شرکت های نفتی عضو  OGP اقدام به تدوین استانداردهای برای ایمنی و زیست محیطی نمودند که به  HSE-MS مشهور شدند   .
اهمیت و نقش سیستم مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست  HSE-MS برگرفته از سه عنصر سلامتی(Health) ، ایمنی (Safety) و محیط زیست (Environment) می باشد. امروزه با توجه به رشد صنایع تولیدی توجه به مسائل ایمنی و سلامت انسان ها و همچنین حفظ  محیط زیست از اهمیت زیادی برخوردار است. عدم رعایت مسائل ایمنی در سازمان ها خسارت های مالی و جانی زیادی دربرداشته و اثرات کوتاه مدت یا بلندمدت متعددی را بر سلامت انسان ها داشته است. از این رو استقرار سیستمی با رویکرد مدیریت ایمنی، بهداشتو محیط زیست در سازمان ها امری ضروری است.
HSE   ضمن کاهش هزینه ها و مخاطرات و افزایش ایمنی و فرصتها، امکان ممیزی یکپارچه و مطمئن را نیز فراهم می آورد. بدین ترتیب در کنار هم قرار گرفتن این سه مقوله تحت مدیریت یکپارچه، اثرات سینرژیک و هم افزایی قابل ملاحظه ای بر یکدیگر داشته و نتایج مثبت جمع جبری آن، به مراتب بیشتر از گذشته خواهد بود .
وزارت نفت پیاده سازی  HSE-MS را جهت کلیه پیمانکاران خود الزام کرده و در مناقصات پیمانکاران باید شواهدی مانند گواهینامه یا نظامنامه  HSE در ارتباط با پیاده سازی این الزامات ارائه کنند در غیر این صورت از سیکل مناقصه خارج می شوند.

.

.

خدمات اخذ ایزو و گواهینامه های بین المللی صنعت و معدن خدمات اخذ ایزو و گواهینامه های بین المللی مدیریت وسازمان خدمات اخذ ایزو و گواهینامه های بین المللی نفت و گاز و پتروشیمی و انرژی