تامین مالی خارجی

نحوه تامين مالي و تهيه بودجه اجرايي لازم براي انجام پروژه هاي زيربنايي وبهره برداري از محصولات خدمات حاصل از آنها در حال حاضر به عنوان يكي از مهمترين چالشهاي پيش روي كشورهاي د رحال توسعه مطرح مي باشد. با توجه به وضعيت خاص كشورهاي در حال توسعه و بحرانهاي مالي در اين كشورها امكان تامين سرمايه مورد نياز براي اجراي پروژه هاي بزرگ به راحتي فراهم نمي شود، لذا انتخاب روش تامين مالي مناسب در مورد پروژه ها مسئله مهمي است در بسياري از پروژه ها به دليل مسائلي مانند حجم بالاي سرمايه مورد نياز حساسيت بالاي پروژه از نظر مسائلي سياسي، اقتصادي و امنيتي، عدم تمايل حضور خارجيان و سرمايه گذاري آنها مسئله تامين مالي مورد توجه مسئولين حكومتي قرار مي گيرد در تعدادي از پروژه ها با حمايت و اعتبارات دولتي مي توان وجوه مورد نياز را تامين نمود اما در پروژه هاي مهم و زيرساختي مورد نياز كشور كه امكان تامين وجوه كامل آن توسط دولت فراهم نيست مانند پروژه هاي نفتي، گازي ، پتروشيمي و بسياري از صنايع ديگر براي توسعه زيرساخت ها نياز اساسي براي حضور سرمايه گذاري خارجي و استفاده از تسهيلات بانكها و موسسات خارجي وجود دارد. انديشيدن راهكاري براي تامين منابع مالي مورد نياز پروژه از مراحل اوليه براي اطمينان از به انجام رسيدن پروژه است در انتخاب روش مناسب تامين مالي در مرحله امكان سنجي پروژه بايد به تمام موارد و خواسته هاي بخش هاي مختلف درگير در پروژه از كشور ميزبان پروژه، صنعت مرتبط با پروژه، پيمانكاران ، خريداران، تهيه كنندگان ، بانكهاي قرض دهنده، مسئله ريسك ها و بطور كلي تمام بخشهاي درگير در پروژه توجه كرد و سپس با توجه به ارحجتي و اهميت هر كدام از آنها به انتخاب روش مناسب پرداخت . در ضمن بايد توجه كرد كه ساختار استفاده شده براي تامين مالي پروژه در يك كشور ممكن است به دليل وجود تفاوت ها در قوانين و شرايط آن موثر نباشد در حاليكه به طور موثري در كشور ديگر استفاده شود نكته مهم انتخاب شكل صحيح روش تامين مالي با توجه به شرايط هر پروژه و كشور ميزبان پروژه است. در اين بخش به معرفي روشهاي تامين مالي پروژه پرداخته مي شود و سپس براساس دسته بندي ارايه شده، خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا توضیح داده می شود.

 روش های قرضی(استقراضی):

کشور سرمایه پذیر وامی را از کشور یا موسسه وام دهنده دریافت میکند و موظف است در سررسید های مقرر اقساط بازپرداخت آن را به وام دهنده بپردازد. در این نوع روشها کشور یا بانک وام دهنده هیچ گونه ریسکی را نمی پذیرد و تمام ریسک ها متوجه کشور وام گیرنده است .كه اين روشها به صورتهاي ذيل مي باشند.

فاینانس(Finance):

 فاینانس  از جمله روشهای متداول و رایج تامین پروژه های توسعه ای و ملی که نوعی استقراض خارجی تلقی می شود،می باشد (در بحث سرمایه گذاری به تامین مالی از طریق استفاده از منابع داخلی و یا دریافت و استفاده از وام ارزی اطلاق می گردد.).و مکانیزمی است که در آن بین کشور سرمایه پذیر و کشور سرمایه گذار ,قراردادی منعقد می شودکه طرح یا پروژه ای را همراه با نیروی انسانی متخصص, انتقال تکنولوژی , ماشین آلات و تجهیزات , مواد اولیه و توان ارزی که لازم توسط کشور سرمایه گذار تامین شود و زمانی که طرح یا پروژه به بهره برداری رسید بر اساس میزان سرمایه گذاری و بهره متعلق به آن کشور, سرمایه پذیر متعهد می گردد که کل قیمت تمام شده طرح یا پروژه را به صورت اقساطی در اختیار کشور سرمایه گذار قرار دهد. فاینانس برای وامهای بلند مدت به کار می رود، در خرید ماشین آلات و تجهیزات به منظور راه اندازی کارخانه ها یا سدها و غیره که نیاز مالی به مبالغ قابل توجه اي دارند، از فاینانس استفاده می شود. بدین ترتیب در مواقعی که فروشنده کالا حاضر به قبول اعتبار اسنادی مدت دار نمی گردد و خریدار به خاطر فقدان نقدینگی قادر به افتتاح اعتبار اسنادی نمی باشد معمولاً خریدار از یک موسسه مالی درخواست می کند که وارد معامله شود و وجه معامله را به فروشنده نقداً پرداخت کند. معمولا این تسهیلات بلند مدت است . قرارداد این نوع اعتبارات در صورت وجود خط اعتباری فعال، بین بانک ایرانی و خارجی (اعتبار دهنده) و تحت نظارت بانک مرکزی منعقد می شود. فروشنده خارجی از طریق یک بانک ،(یا یکی از شرکتهای وابسته و موسسات مالی خود که فعالیت بانکی دارد)تامین مالی می نماید.خریدار باید به هنگام گشایش اعتبار اسنادی طبق مقررات بانک مرکزی بین 15% تا 20% وجه فاکتور فروش را نقدآ بپردازد و بقیه 80% بدهی تامین مالی را بپذیرد و از نظر فروشنده/ذینفع، این نوع اعتبار دیداری (نقدی) می باشد. .ذکر این نکته ضروری است که فاینانس همان وام فروشنده است در این معاملات ابتدا خریدار با همکاری فروشنده خارجی با یک بانک تامین کننده منابع مالی شرایط استقراض از طریق فاینانس را تعیین می کنند، سپس مجوز قانونی گشایش اعتبار  اسنادی از طریق از طریق فاینانس را دریافت می دارد(در اکثر موارد بانک خارجی یک تضمین از بانک مرکزی یا سیستم بانکی می خواهد)و خریدار ایرانی تضمین کافی نزد بانک ایرانی در مقابل کل مبلغ ارائه می دهد. در ضمن در روش اعتبار اسنادي پشت به پشت((bach to back l/c كه نوعي ديگر از روشهاي فاينانس مي باشد از دو اعتبار جدا از هم استفاده مي شود. اعتبار اول به نفع ذينفع گشايش مي يابد که خود به هر دليلی قادر به تهيه و ارسال کالا نيست. به همين جهت با اتکا بر اعتباری که به نفع وی گشايش يافته است اعتبار ديگری برای فروشنده دوم (ذينفع دوم) که ميتواند کالا را تهيه و ارسال کند ، از طرف ذينفع اول گشايش مي يابد. در مواقعی که فروشنده کالا حاضر به قبول اعتبار اسنادی مدت دار نمی گردد و خریدار به خاطر فقدان نقدینگی قادر به افتتاح اعتبار اسنادی نمی باشد معمولاً خریدار از یک موسسه مالی درخواست می کند که وارد معامله شود و وجه معامله را به فروشنده نقداً پرداخت کند و بهره گیرد.

 ریفاینانس (Refinance) :

 به موجب بخشنامه بانك مركزي استفاده از خطوط اعتباري كوتاه مدت بين بانكي حداكثر يكساله جهت گشايش اعتبارات اسنادي بابت واردات كالا را اصطلاحا” ريفاينانس گويند.

كليه وارد كنندگان كالا و خدمات مي توانند اقدام به گشايش اعتبارات اسنادي با استفاده از خطوط اعتباري بين بانكي نمايند. ريفاينانس نوعی گشایش اعتبار اسنادی می باشد که فروشنده/ ذینفع در زمان معامله اسناد طبق شرایط اعتبار وجه اسناد را به صورت نقد از بانک کارگزار دریافت می نماید و خریدار با توجه به قرارداد منعقده با بانک در زمان تعیین شده در قرارداد اقدام به پرداخت وجه اسناد می نماید. حداکثر مهلت خریدار برای پرداخت وجه اسناد یک سال می باشد. وارد كننده ايراني مي تواند نسبت به خريد كالا به صورت مدت دار اقدام نمايد و وجه كالاي وارداتي را بصورت اقساطي پرداخت نمايد. در حاليكه فروشنده، وجه كالاي خود را به صورت نقدي در زمان ارائه اسناد حمل دريافت مي نمايد.

یوزانس( Usance) :

یوزانس در لغت به معنی فرجه ، مدت , بهره پول, مهلت و وعده پرداخت آمده است و در عرف تجارت بین الملل به معنای نسیه تضمین شده است ودر اصطلاح سرمایه گذاری به معنی توافق بر پرداخت قیمت فناوری و تجهیزات دریافت شده در قبال ارایه برات مدت دار میباشد. هزینه یوزانس بهره ای است که خریدار کالا علاوه برقیمت کالا بابت مهلتی که برای پرداخت به وی داده است در سر رسید باید بپردازد.يوزانس اعتباری است که وجه اعتبار بلافاصله پس از ارايه اسناد از سوی ذينفع ، پرداخت نميشود بلکه پرداخت وجه آن، بعد از مدت تعيين شده صورت ميگيرد.در واقع فروشنده به خريدار مهلت ميدهد که بهای کالا را پس از دريافت و فروش آن بپردازد. معامله يوزانس معمولا در کشورهايی انجام ميگيرد که کمبود ارز دارند. معمولا در اعتبار اسنادی مدت دار عبارت after Bill of Lading ذکر می شود. كه مفهوم یک L/C مدت دار ۹۰ روزه با عبارت فوق این است که زمان شروع این ۹۰ روز همان زمان صدور بارنامه (B/L) می باشد. البته شرایط دیگری نیز هست از جمله ، زمان صدور برگ سبز گمرکی و … . دراعتبار اسنادی یوزانس,بهره, متعلق به سازنده(فروشنده) کالا میباشد. به این صورت که فروشنده درصد مشخصی راکه مورد تائید خریدار است به مبلغ فروش کالا اضافه میکند و اصل و فرع مبلغ را هنگام سررسید مطالبه میکند.
اما در اعتبار اسنادی به شکل ریفاینانس بانک تقبل میکند که درموعد مقرر, معادل قیمت کالا را از طرف خریدار پرداخت نماید و بعدا اصل و فرع آن را از خریدار دریافت نماید. درچنین شرایطی بهره ,متعلق به بانک است.
در مواقعی که کشورها به کالاهای خاصی احتیاج مبرمی پیدا نماید و فروشندگان خارجی که بازار را در اختیار دارند و از فروش به صورت یوزانس خودداری می‌کنند بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با برخی از بانک‌های خارجی اقدام به انعقاد قرارداد می‌نماید تا بانک مذبور در روز معامله اسناد نسبت به پرداخت وجه اسناد به ذینفع اعتبارات اسنادی گشایش شده توسط بانک‌های ایرانی اقدام نمایند.
بانک‌های فوق الذکر براساس قرارداد در سررسید (پایان دوره یوزانس) مبلغ اعتبار پرداختی به علاوه بهره یوزانس را از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دریافت می ‌دارند. به این نوع یوزانس اصطلاحاً یوزانس داخلی گفته می شود. تفاوت روش فاینانس با روش یوزانس در اين است كه در روش فاینانس تنها بحث تامین مالی و دریافت پول به صورت وام مطرح است ، در حالی که در روش یوزانس بحث کالا ، خدمات و یا دانش فنی نیز وارد شده و در واقع این فناوری ها از کشور یا موسسه خارجی خریداری می گردد . با توجه به نرخ بهره و تنظیم نرخ محصول توسط وام دهنده این روش بسیار پرهزینه است.
تفاوت یوزانس داخلی با یوزانس در این است که در یوزانس داخلی بانک مرکزی فاینانسر را انتخاب و با آن قرارداد منعقد نموده است یا به عبارت مصطلح از خطوط اعتباری که بانک‌های خارجی در اختیار بانک مرکزی گذاشته‌اند برای تأمین مالی خرید و واردات کالا استفاده می‌شود.

اعتبار خريدار (Buyer’s Credit):

اعطاي تسهيلات به خريداران يا كارفرمايان خارجي جهت خريد كالا و خدمات ايراني در چارچوب قرارداد تأمين مالي را اعتبار خريدار مي نامند.

اين نوع تسهيلات با هدف فراهم نمودن امكان فروش مدت دار كالا و خدمات اعطاء مي گردد. خريدار/ كارفرماي خارجي تمايل دارد وجه كالا يا خدمات دريافتي را به صورت مدت دار بپردازد در حاليكه فروشنده پيمانكار ايراني ترجيح مي دهد وجه مربوطه را بصورت نقدي دريافت كند. در اينجا بانك مي تواند بصورت واسطه مالي ايفاي نقش نمايد. وجه مربوط را به فروشنده/ پيمانكار ايراني بصورت نقدي پرداخت و در سررسيد (هاي) مقرر از خريدار/ كارفرماي خارجي و يا بانك ايشان دريافت مي كند.

اين تسهيلات به خريداران خارجي كالا و خدمات ايراني كه حداقل 60٪ ارزش آن كالا ساخت ايران و يا 60٪ ارزش آن خدمات توسط متخصصان ايراني قابل ارائه باشند، پرداخت مي شود به اين ترتيب كه پس از صدور كالا يا خدمات مورد نظر بانك از جانب خريدار خارجي يا بانك وي حداكثر 85٪ ارزش سياهه تجاري را به صادركننده ايراني پرداخت مي نمايد و خريدار خارجي يا بانك وي وجه مربوطه را علاوه بر سود متعلقه در سررسيدهاي مقرر به بانك بازپرداخت مي نمايد.تفاوت آن با ريفاينانس اين است كه  در اعتبار خريدار، خريدار خارجي تأمين مالي مي گردد و در ريفاينانس خريدار ايراني تأمين مالي مي گردد.

در اعتبار خريدار كالا يا خدمات توسط فروشنده ايراني صادر مي گردد. در ريفاينانس كالا توسط خريدار ايراني وارد مي گردد.

وام های بین المللی(Loans  International):

 این روش به برقراری مشروط و مشخص برای استفاده از وام و اعمال کنترل موسسه وام دهنده بر نحوه هزینه شدن وام در زمان اجرای پروژه بر میگردد در این گونه موارد می بایست مطالعات امکان سنجی الزام شده توسط وام دهنده به انجام رسیده و توجیه فنی و اقتصادی پروژه مورد قبول وی قرار گیرد. این روش با روش فاینانس یک تفاوت عمده دارد و آن هم به برقراری مشروط و مشخص برای استفاده از وام و اعمال کنترل موسسه وام دهنده بر نحوه هزینه شدن وام در زمان اجرای پروژه بر میگردد.

 این دسته از روشهای تامین مالی پروژه ها خود دارای دو شکل است :

   1- کشور یا موسسه وام دهنده هیچ گونه شرطی را برای نحوه ی مصرف وام پرداختی قرار نمیدهد و در واقع فاز تأمین مالی از فاز اجرایی آن کاملا جدا است.

   2- کشور یا موسسه وام علاوه بر اعطای وام ، به نحوه هزینه شدن آن نیز نظارت کامل داشته و نوع مصرف را از ابتدا با وام گیرنده شرط می کند .

روشهای غیر قرضی (سرمایه گذاری):

در روش سرمایه گذاری تامین کننده ی منابع مالی (سرمایه گذار) با قبول ریسک ناشی از به کار گیری منابع مالی در فعالیت یا طرح مورد نظر ، برگشت اصل و سود منابع سرمایه گذاری شده را از عملکرد اقتصادی طرح انتظار دارد .  استفاده از روش های سرمایه گذاری به صورتهاي زیر انجام می گیرد :

1- سرمایه گذاری مستقیم

2-سرمایه گذاری غیر مستقیم

3-تجارت متقابل

سرمایه گذاری مستقیم (Direct Investment ):

  منظور از سرمایه گذاری مستقیم خارجی، مشارکت یک یا چند سرمایه گذار خارجی در سهام ثبت شده یک موسسه داخلی است که حق و حقوقی را برای سرمایهگذار ایجاد می کند.

    این نوع از سرمایه گذاری دارای مزایا و معایب مختلفی است . از جمله مزایای این روش برای دریافت کننده سرمایه عبارت است از : انتقال دانش فنی ، افزایش توانمندی نیروی انسانی ، مشارکت در سود و زیان ، اشتغال زایی ، عدم نیاز به سپردن تعهد مالی ، کسب تجربه های مدیریتی و … .در عین حال با توجه به این که معمولا کشورهای سرمایه گذاربه انحای مختلف سعی در بالابردن سود خود و صرف کمترین هزینه و انتقال کمترین دانش ممکن را دارند، کشور سرمایه پذیر باید در تمام مراحل بسیار با دقت عمل نماید .

تامین مالی از طریق سرمايه‌گذاري مستقیم خارجي (در مناطق آزاد و شهرک‌های سرمایه‌گذاری خارجی)

در اين نوع از سرمايه‌گذاري، سرمايه‌گذاري خارجي مستقيماً يا با مشاركت سرمايه‌گذار داخلي به سرمايه‌گذاري دست مي‌زند. صندوق بين‌المللي پول سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي را در شركتهايي مي‌داند كه به نحو مؤثري توسط افراد يا مؤسسات خارجي كنترل مي‌شوند.
در حالات مختلف این نوع سرمایه گذاری، شرکت مادر در خارج از کشور شعبه ای از کارخانه خود را در کشور دیگر تحت انتقال علائم تجاري و تكنولوژي و یا از طريق موافقتنامه‌هاي واگذاري ليسانس تاسیس می نماید.
سرمايه‌گذاري مستقيم مي‌تواند به صورت سرمايه‌گذاري جديد، سرمايه‌گذاري مجدد از درآمدها يا وام از يك شركت مادر يا شركتهاي تحت كنترل آن باشد. در سرمايه‌گذاري مستقيم، سرمايه‌گذار خارجي مسئوليت امور مالي شركت توليدي يا تجاري را در كشور سرمايه‌پذير بر عهده دارد و اداره و كنترل شركت جزء وظايف شركت سرمايه‌گذار محسوب مي‌شود.
براي شرکتهای ایرانی اين نوع از سرمايه‌گذاري و تامین مالی بهترين نوع تامین مالی به منظور توسعه صنعتي است . زيرا كه اين نوع از سرمايه‌گذاري همراه با سريز شدن تكنولوژي و مشاركت مستقيم خارجيان است. جذب سرمايه‌گذاري خارجي نيازمند فراهم بودن شرايط خاص خود است.

خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا در این حوزه به شرح ذیل می‌باشد:

• انجام رایزانیهای لازم در خصوص تاسیس کارخانه مشترک در ایران ( شعبه و یا تحت لیسانس)
• تاسیس شرکتهای مشترک بین سرمایه گذاران داخلی و خارجی
• تهیه عقود و قرارداهای لازم در خصوص سرمایه گذاران داخلی و خارجی
• اخذ تسهیلات ارزی و ریالی برای شرکتهای سرمایه گذار مشترک

سرمایه گذاری غیرمستقیم (Indirect Investment ):

  در این نوع از سرمایه گذاری، کشور یا موسسه خارجی از طریق اوراق بهاداری نظیر سهام، اوراق قرضه بلندمدت، اوراق مشارکت بین المللی و … در تامین مالی پروژه مشارکت می نماید .

    تفاوت این روش با سرمایه گذاری مستقیم در این است که در اینجا سرمایه گذار در روند اجرای پروژه دخیل نشده و نظارتی ندارد و از نظر مالی تیز تعهداتی نمی سپارد؛ تنها در صورت سود یا زیان پروژه، بر اساس سهم الشراکه داده شده، سود دریافت می کند.

تجارت متقابل( Counter trade ) :

   این نوع سرمایه گذاری که به آن معاملات متقابل نیز می گویند،  مجموعه ای از روشهای تجاری است برای توسعه تجارت که در این معاملات صادرکننده (واردکننده) متعهد می گردد در قبال کالاهایی که به کشور دیگر صادر(وارد) می کنند, یا موسسه سرمایه گذار در قبال فراهم سازی منابع نقدی (سرمایه لازم برای خرید تجهیزات و نیروهای تولید) و غیر نقدی (تجهیزات، تکنولوژی، دانش فنی و …) مورد نیاز برای اجرای پروژه، کالای مرتبط یا غیر مرتبط با کالای اولیه را وارد(صادر) نماید. یا موسسه سرمایه گذار اصل سرمایه (مالی و غیر مالی) خود را به همراه سود انتظاری از محل محصولات یا خدمات تولیدی همان پروژه یا طرح های داخلی دیگر و یا در برخی موارد به صورت معادل ارزی آن دریافت نماید.

و مهمترین روش های تجارت متقابل عبارت اند از:

روش BOT (ساخت – بهره برداری – واگذاری):

این روش یکی از روش‌های پذیرفته شده جهت مشارکت بخش خصوصی در توسعه پروژه‌های زیربنایی در سطح جهان می باشد. دولت‌های مختلف از این روش بعنوان یک روش مناسب برای سرمایه گذاری و ساخت سریع پروژه‌های زیربنایی که بشدت مورد نیاز جامعه می‌باشد استفاده می‌کنند.
اصطلاح BOT Build-Operate-Transfer  اولین بار در دهه ١٩٨٠ میلادی و هنگامی که دولت وقت ترکیه اعطای امتیاز چند نیروگاه را به مناقصه گذاشت، رایج گردید. در این روش ساخت و بهره برداری پروژه به مدت معینی توسط شرکتی تحت عنوان “شرکت پروژه” انجام شده و انتقال طرح به کارفرما پس از طی مدت معینی و بعد از تحصیل درآمد لازم محقق میگردد. انجام این روش مانند سایر روش‌های اجرای طرح‌های بزرگ با تهیه اسناد مناقصه و پس از مرحله مطالعات اولیه توسط کارفرما آغاز می گردد. سپس سرمایه گذاران بخش خصوصی با بررسی اسناد مناقصه و حصول اطمینان از مثبت بودن نتایج امکان سنجی با ارائه پیشنهاد در مناقصه شرکت می کنند. در مرحله بعدی و با تعیین برنده مناقصه و انجام مذاکرات اولیه یک شرکت با مسئولیت محدود بعنوان “شرکت پروژه” توسط سرمایه گذاران برگزیده تاسیس می‌شود. این شرکت صاحب امتیاز پروژه BOT محسوب می‌گردد. سرمایه متولیان جهت تاسیس شرکت معمولاً ٢٠ تا ٣٠ % سرمایه گذاری لازم برای اجراء پروژه میباشد. مابقی سرمایه مورد نیاز از طریق انعقاد موافقت نامه ھای مالی با بانکها و مو سسات مالی معتبر تأمین می‌گردد.
در این روش کارفرما بازپرداخت هیچ وامی را از طرف سرمایه گذاران یا متولیان پروژه تضمین نکرده و در نتیجه فشار ناشی از استقراض کاهش می یابد. به علاوه ریسک‌های مربوط به ساخت و تکنولوژی‌های جدید نیز به طرف مقابل ( بخش خصوصی ) منتقل می گردد. همچنین منافع بسیاری برای دولت و یا کارفرما در زمان ساخت و پس از آن ( بهره برداری ) قابل پیش بینی می باشد.

خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا در این حوزه به شرح ذیل می‌باشد:

• تهیه امکان سنجی‌های لازم جهت اطمینان از سود آوری و عملیاتی بودن طرح
• همکاری و مشاوره در تهیه مقدمات اجرائی همچون تاسیس شرکت خصوصی، برنامه ریزی اجرای پروژه، شناسائی تامین کنندگان مالی معتبر در خارج از کشور (به عنوان مثال بانک‌های خارجی) ، اخذ مجوزات لازم و …
• همکاری و مشاوره در تهیه و عقد موافقت نامه‌های لازم با کارفرما، پیمانکار اجرایی، شرکت بهره بردار و ….
• مشاوره و همکاری در استفاده از سایر روشهای مشابه BOT همچون:

 Build – Own – Operate) BOO): ساخت – تملک – بهره برداری

 Build-Own-Operate-Transfer) BOOT): ساخت–تملک– بهره برداری– واگذاری

Build – Lease – Transfer) BLT): ساخت – اجاره – واگذاری

Design Build Operate Maintain) DBOM) طراحي- ساخت- بهره‌برداري- نگهداري

Rehabilitation –Operate –Transfer) ROT) احياء- بهره‌برداري- انتقال

قراردادهای بیع متقابل: (Buy Back)

این قراردادها عموما در طبقه قراردادهای خرید خدمت دسته بندی می شوند و شرکت سرمایه گذار خارجی کلیه وجوه سرمایه گذاری همچون خرید، نصب تجهیزات، راه اندازی و انتقال تکنولوژی را برعهده گرفته و پس از راه اندازی به کشور میزبان واگذار می کند. بازگشت سرمایه و همچنین سود سرمایه شرکت سرمایه گذار از طریق دریافت محصولات تولیدی و پس از راه اندازی طرح صورت می گیرد. پرداخت‌ها بصورت نقدی و غیرنقدی امکان پذیر می باشد و طرف خارجی علاوه بر تامین مالی طرح در بیشتر موارد مسئولیت اجرایی و مهندسی، سفارشات، ساخت و نصب، انتقال تکنولوژی، آموزش و راه اندازی را نیز متعهد می گردد. در حقیقت در این نوع قراردادها با یک پیمانکار عمومی روبرو هستیم و طرف داخلی نظارت فنی و مالی پروژه را بر عهده خواهد داشت.
برخی ویژگی‌های قرارداد بیع متقابل عبارت است از:
1- ملاحظات حقوقی بصورت ویژه می بایست لحاظ گردیده و شامل مواردی از قبیل حاکمیت قوانین طرف داخلی بر قرارداد، حکمیت و روابط ارزی فیمابین، اعمال حق کنترل و نظارت فنی و مالی، بازپرداخت صرفاً از محل تولید و کنترل کامل طرف داخلی پس از رسیدن به تولید گردد. همچنین به حداکثر رسانیدن مشارکت امکانات تولیدی، مهندسی و اجرایی داخلی میبایست مد نظر قرار گیرد.
2- پس از پایان دوره عملیات اجرایی پروژه، راه اندازی تولید و شروع تولید ، کشور ( و یا شرکت ) میزبان کنترل عملیات را برعهده گرفته و مسئول تامین هزینه عملیات جاری خواهد بود. همچنین پس از پایان دوره و پرداخت اصل ، بهره و سود سرمایه گذاری-ها، پیمانکار دارای هیچگونه حقی در پروژه نخواهد بود.
3- نرخ بازده سرمایه گذاری نسبت به روش فاینانس بالاتر بوده و معمولا حدود ٢٠ % می باشد .
4- ریسک در این نوع قرارداد متوجه هر دو طرف می باشد و بطور عمده طرف خارجی با ریسک بیشتری روبرو است.

خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا در این حوزه به شرح ذیل می‌باشد:

• مشاوره و همکاری در تهیه و تنظیم قراردهای مربوطه
• مشاوره و همکاری در تهیه برنامه عملیاتی طرح و ارزیابی و کنترل آن
• انجام مطالعات ریسک مربوط به قرارداد برای تامین رضایت خاطر طرفین
• مشاوره و همکاری در خصوص قوانین و مقررات ارزی و تامین ارزی پروژه

قراردادهای افست:

دولت یا یک نهاد دولتی (واردکننده) نسبت به خرید پروژه ها و یا اقلام گران قیمت و کاملاً تخصصی مثل تجهیزات پیشرفته نظامی یا هواپیما از یک کشور صنعتی اقدام کند مشروط بر اینکه صادر کننده ملزم به گنجاندن مواد ، اجزاء یا قطعات تشکیل دهنده تولید شده در کشور وارد کننده در کالاها شود یا ملزم است خدمات مشخصی را ارائه نماید یا از پرسنل یا پیمانکاران داخلی استفاده یا به آن ها آموزش دهد ،یا تکنولوژی انتقال دهد یا در کشور وارد کننده در بخش غیر مرتبط با پروژه سرمایه گذاری کند .
هدف اولیه استفاده از این قسم قرارداد ، عدم وجود نقدینگی یا مشکل مالی نیست ، بلکه این قراردادها بیش تر جهت جذب تکنولوژی پیشرفته و دخالت و مشارکت تولیدکنندگان داخلی خود در خرید های هنگفت خارجی بوده است . به عبارت دیگر اساس قرارداد های افست را تعهداتی شکل می دهند که فروشنده یک پروژه متقابلاً و در جهت منافع اقتصادی کشور خریدار تقبل می کند که به افزایش فرصت های شغلی و کسب دانش فنی هم منجر می شود .
انواع قرارداد افست
• مستقیم (تعهدات اضافی صادر کننده در ارتباط با موضوع پروژه اصلی است) مثلا بخشی از تولیدات مازاد پروژه را به خارج صادر کند
• غیر مستقیم (تعهدات اضافی صادر کننده مستقیماً در ارتباط با موضوع پروژه اصلی نیست) مثلا کمک مالی به یک طرح تحقیقاتی

خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا در این حوزه به شرح ذیل می‌باشد:

• مشاوره و همکاری در تهیه و تنظیم قراردهای مربوطه
• مشاوره و همکاری در تهیه برنامه عملیاتی طرح و ارزیابی و کنترل آن
• انجام مطالعات ریسک مربوط به قرارداد برای تامین رضایت خاطر طرفین
• مشاوره و همکاری در خصوص قوانین و مقررات ارزی و تامین ارزی پروژه

روش EPC:

یکی از روشهای نوین مدیریت و اجرای پروژه‌ها روش EPC می‌باشد که بعضا از آن به عنوان روش طرح و ساخت (Design Build) نیز نام برده می‌شود. EPC مخخف کلمات Engineering /Procurement/Construction می‌باشد. در این روش علیرغم ایجاد برخی محدودیت‌ها برای کارفرما، با قراردادن کلیه فعالیتھای پروژه اعم از طراحی، خرید تجهیزات، عملیات ساخت و نصب و راه اندازی برعهده پیمانکار ، کارفرما از قید مسئولیت‌های سنگین مدیریتی و اجرایی آزاد می گردد. همچنین امکان شروع کارهای اجرایی قبل از انجام کامل کارهای طراحی فراھم شده و درنتیجه زمان اجرای طرح کاهش می یابد چنانچه کارفرما بتواند هزینه های اجرایی طرح را خود فراهم نماید راه حل مناسب برای وی قرارداد EPC خواهد بود. در اینصورت پرداخت هزینه ها بصورت نقدی به پیمانکار امکان پذیر می گردد.
در پروژه‌های EPC می‌بایست در ابتدای کار مطالعات اولیه پروژه انجام شده باشد. در غیر اینصورت ارائه قیمت در فرصت محدود برگزاری مناقصه میسر نمی شود. بعلاوه مبانی پروژه در مدارک مناقصه نیز باید کاملاً تثبیت گردد. در این روش انجام تمام یا بخشی از مراحل مختلف کارهای مهندس پروژه (مقدماتی یا مفهومی ، اولیه یا بنیادی و تفصیلی یا جزییات) مد نظر می باشد. استفاده از خدمات یک شرکت مشاور بعنوان مشاور کارفرما جهت رفع مشکلات مربوط به تبادل اطلاعات و ارتباطات ، فازبندی عملیات اجرایی ، اجرای مناقصه ها و هماهنگیهای اجراء ، گزینه مناسبی است. برای پروژه های بزرگ نیازمند تشکیل یک کنسرسیوم است.

پیشنیازهای لازم برای اجراء پروژه به روش EPC:
1- توانایی دستگاه اجرایی در تعریف دقیق و کامل پروژه و تفاهم دوجانبه ما بین دستگاه اجرایی و پیمانکار در خصوص محدوده و هدف پروژه
2- توانمندی دستگاه اجرایی از حیث مدیریت پروژه
3- تامین اعتبار مورد نیاز و دسترسی به آن در موعدهای از قبل تعیین شده
4- وجود پیمانکار توانمند که دارای ویژگیهای یک پیمانکار عمومی و یک مشاور ( طراح) بصورت توأم باشد.
5- وجود مشخصات و الزامات فنی استاندارد و تثبیت آن در ابتدای کار

خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا در این حوزه به شرح ذیل می‌باشد:

• مشاوره در خصوص زمان بندی پروژه، تنظیم قراردادها، امکان سنجی طرح و …
• بررسی ریسک پروژه و برنامه ریزی جهت کاهش آنها برای طرفین قرارداد
• تامین نیروی انسانی متخصص برای مراحل مختلف پروژه

مشاوره و همراهی جهت اخذ تسهیلات بانکی

یکی از مهمترین موضوعات مرتبط با سرمایه گذاری، تامین وام و اخذ اعتبارات بانکی می باشد بسیاری از ایده های تجاری تنها به علت عدم دسترسی به منابع مالی کنار گذاشته می شود. علاوه بر این، تنوع تعداد و خدمات بانکها و موسسات مالی در اقتصاد ایران باعث شده تا کسانی که برای تامین مالی به ساختار بانکی مراجعه می‌کنند با سردرگرمی مواجه شده و وقت و هزینه زیادی را برای آن صرف نمایند. این مسئله نیز معمولا باعث کندی اجرای پروژه و افزایش مدت زمان بازگشت سرمایه (و حتی نیمه تمام ماندن پروژه یرمایه گذاری) می‌گردد. آشنایی اندک بسیاری از سرمایه گذاران با شیوه‌های گوناگون تامین مالی (اعم از بانکی و غیر بانکی) همچنین زمان کم سرمایه گذاران در خصوص پرداختن به این مسئله از جمله مهمترین موانع سرمایه گذاری در ایران محسوب می گردد.

خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا در این حوزه به شرح ذیل می‌باشد:

• ارائه مشاوره های لازم جهت انتخاب بانک مربوطه جهت دریافت تسهیلات
• ارائه مشاوره های لازم در خصوص ضمانتهای لازم جهت دریافت تسهیلات
• همراهی و انجام خدمات مرتبط با اخذ تسهیلات از بانکها
• ارائه خدمات مدل‎سازی تامین مالی شامل ارائه مدل‎های ارزیابی تامین مالی برای شرکتهای بزرگ
• مشاوره جهت دریافت و انجام خدمات مرتبط با حسابهای ارزی

مشاوره و همراهی جهت اخذ ضمانت‌نامه‌های بانکی

عقد ضمان يا ضمانت عبارت است از عهده گرفتن مالي كه بر ذمه ديگري است. بانك بنا به درخواست اشخاص حقيقي و يا حقوقي پرداخت ديون و يا انجام تعهداتي را كه بنفع سازمانها و موسسات دولتي و دستگاههاي اجرايي و بخش خصوصي بعهده متقاضيان است، با رعايت آئين نامه صدور ضمانت نامه و ظهر نويسي از طرف بانكها و نيز دستور العمل صدور ضمانت نامه ها، ضمانت مي نمايد. به موجب ضمانت نامه هايي كه توسط بانك صادر مي شود، بانك متعهد مي گردد در صورت درخواست ذينفع تا مبلغ مندرج در ضمانت نامه به وي پرداخت گردد. ضمانت نامه ها براي موارد ذيل صادر و مورد استفاده قرار می‌گیرند:
• ضمانت نامه شركت در مناقصه و مزايده
• ضمانت نامه حسن انجام تعهد و حسن انجام كار
• ضمانت نامه استرداد كسور وجه الضمان
• ضمانت نامه استرداد پيش پرداخت
• ضمانت نامه گمركي
• ضمانت نامه تعهد پرداخت
• ضمانت نامه ارزي
• ساير ضمانت نامه ها
اهمیت صدور ضمانت نامه در پیشبرد پروژه و یا کسب پروژه جدید، تضمین کیفیت پروژه و …. می باشد.

خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا در این حوزه به شرح ذیل می‌باشد:

• مشاوره جهت دریافت ضمانت نامه
• انجام خدمات اخذ ضمانت نامه
• مشاوره برای شرکتها جهت نحوه و مقدار اخذ ضمانت نامه ها جهت برگزاری مناقصات و مزایده ها